دو بيت مشتمل بر كفر صريح نيز بر آن افزود ، با وجود اين ، پس از مشاهدهء دگرگون شدن اوضاع و احوال ، از بيم برپايى فتنه و آشوب و زوال حكومتش آن جمله‌ها را نيز بر زبان آورد . دليل آن هم نقل مؤلف در همين مقاله است ؛ كه يزيد به ابن زياد عيب گرفت و گفت : او تخم دشمنى مرا در دل هر نيكو كار و فاسقى كاشت . اين خود مؤيّد آن است كه يزيد زمانى اين موضع را اتخاذ كرد كه برايش ثابت شد آراى عمومى با كار او مخالف است . سوم : احتياط در مسأله به اين است كه انسان نسبت به اين جنايت بزرگ موضعى مناسب اتخاذ كند . آن هم جنايتى چون فاجعهء قتل حسين ( ع ) كه رسول خدا ( ص ) بارها پيش از شهادتش بر او گريست و بارها قاتلش را لعنت كرد . بنابراين آنچه ابن حجر به عنوان احتياط انجام داده ، خلاف احتياط است . سخنى با بيهقى خوارزمى مىنويسد : شيخ سنّت ، احمد بن حسين ، پيرامون تمثّل جستن يزيد به ابيات ابن زبعرى گويد : پايان سخن يزيد با آغازش شباهت ندارد و من به دليل اينكه چنان چيزى ثبت نشود آن را ننوشتم . اگر او اين را گفته باشد ، فعل تبهكاران را - با كشتن حسين ( ع ) و خاندانش - با اقوال كافران پيوند داده است . « 1 » علامهء محمودى در حاشيه سخن وى مىنويسد : بيهقى جست و جو دربارهء كفر پيشوايش را نپسنديده است ؛ تا كفرش براى او اثبات شود و نزد خردمندان رسوا گردد . چنانچه كوشش خود را پيرامون سخنان يزيد به كار مىبست ، برايش ثابت مىشد او بارها سخن كفر آميز بر زبان جارى كرده و رفتار كافران بارها از او سر زده است . « 2 » سخنى با مجاهد سبط ابن جوزى نوشته است كه مجاهد پيرامون ابيات « هاشم پادشاهى را به بازى گرفت » گفته است : او نفاق ورزيده است . « 3 »

--> ( 1 ) . مقتل خوارزمى ، ج 2 ، ص 59 . ( 2 ) . عبرات المصطفين ، ج 2 ، ص 291 . ( 3 ) . تذكرة الخواص ، ص 261 .